Online Terapi Nasıl Yapılır? Psikologlar İçin Tam Rehber
Online terapi pratiği kurmak için gereken altyapı, yasal gereksinimler, platform seçimi ve seans yönetimi rehberi.
Online Terapi: Kalıcı Bir Dönüşüm
Online terapi artık bir alternatif değil, psikoloji pratiğinin ayrılmaz bir parçası. Türkiye'de psikologların %45'i düzenli olarak online seans yürütüyor ve bu oran her yıl artıyor. Coğrafi sınırları aşarak daha geniş bir danışan kitlesine ulaşmak, esnek çalışma saatleri belirlemek ve ofis maliyetlerini düşürmek istiyorsanız online terapi sizin için doğru bir adım.
Bu rehberde, online terapi pratiğinizi sıfırdan kurmak için bilmeniz gereken her şeyi ele alıyoruz.
1. Yasal Çerçeve ve Etik Kurallar
Mesleki Yetkinlik
Online terapi yapmak için yüz yüze terapiyle aynı mesleki yetkinliğe sahip olmanız gerekir. Ek olarak:
- Online terapi eğitimi veya süpervizyonu almış olmak tercih edilir
- Kriz yönetimi konusunda online ortama özel protokolleriniz olmalı
- Tüm Türkiye'ye hizmet veriyorsanız il dışı danışan kabul etmenin yasal boyutunu araştırın
Aydınlatılmış Onam
Online terapi için ek bir aydınlatılmış onam formu hazırlayın. Bu formda:
- Online terapi sürecinin nasıl işleyeceği
- Kullanılacak platform ve güvenlik önlemleri
- Teknik sorunlarda izlenecek prosedür
- Kriz durumlarında acil plan
- Kayıt ve gizlilik politikası
- Danışanın bulunduğu konum bilgisi
KVKK ve Veri Güvenliği
- Görüşmeler şifreli platformlarda yapılmalı (end-to-end encryption)
- Seans kayıtları için ayrı yazılı onay alın
- Verileri Türkiye'de veya KVKK uyumlu ülkelerde saklayın
- Paylaşılan dosyalar için güvenli kanallar kullanın
2. Teknik Altyapı
İnternet Bağlantısı
Online terapi için stabil internet şarttır:
- Minimum: 10 Mbps indirme / 5 Mbps yükleme
- Önerilen: 25+ Mbps fiber bağlantı
- Yedek: Mobil hotspot (4.5G/5G) acil durum için
- Test: Her gün seans öncesi hız testi yapın (speedtest.net)
Ekipman
Zorunlu:
- Dizüstü bilgisayar veya masaüstü (tablet de olabilir)
- HD web kamerası (720p minimum, 1080p önerilen)
- Harici mikrofon veya kaliteli kulaklık (dahili mikrofon çoğu zaman yetersiz)
- Kulaklık (gizlilik için zorunlu, paylaşımlı alanlarda)
Önerilen:
- Ring light veya masa lambası (yüz aydınlatması)
- Yeşil ekran veya düzenli arka plan
- İkinci monitör (seans notu tutarken danışanı görmek için)
- UPS (kesintisiz güç kaynağı — elektrik kesintilerine karşı)
Ortam Düzenleme
- Sessiz ve özel bir oda seçin
- Arka plan düzenli ve dikkat dağıtmayan olmalı
- Doğal ışık + yapay aydınlatma dengesi
- Kapıya "Seanstayım" tabelası asın
- Telefonu sessize alın, bildirimleri kapatın
3. Platform Seçimi
Video Görüşme Platformları
Psikologlar için uygun platformlar:
- Zoom (HIPAA uyumlu versiyon): En yaygın, güvenilir, bekleme odası özelliği var
- Google Meet: Basit, ekstra kurulum gerektirmez, Google hesabı yeterli
- Microsoft Teams: Kurumsal kullanım için ideal
- Özel terapi platformları: Terapi odaklı ek özellikler sunar
Platform Seçerken Dikkat Edin
- End-to-end şifreleme var mı?
- Kayıt özelliği kontrol edilebilir mi?
- Bekleme odası (waiting room) var mı?
- Ekran paylaşımı mümkün mü?
- Mobil uyumlu mu?
- Türkiye'den erişim stabil mi?
Randevu ve Ödeme
Ayrıca bir danışan yönetim sistemi kullanarak:
- Online randevu alımını otomatikleştirin
- Otomatik seans hatırlatmaları gönderin
- Online ödeme kabul edin
- Seans notlarını dijital ortamda tutun
4. Online Seans Yönetimi
Seans Öncesi Hazırlık
1. 15 dakika önce: Teknik kontrol (internet, kamera, mikrofon)
2. 10 dakika önce: Danışanın dosyasını gözden geçirin
3. 5 dakika önce: Bekleme odasını açın, ortamı kontrol edin
4. Seans başı: Danışanın teknik olarak hazır olduğunu onaylayın
Seans Sırasında
- Göz teması: Kameraya bakarak konuşun (ekrana değil)
- Beden dili: Üst gövdenizin tamamı görünsün, el hareketleri yapın
- Dikkat: Ekranda başka sekme açmayın, tam odaklanın
- Not: İkinci ekranda veya kağıda kısa notlar alın
- Zamanlama: Ekranda küçük bir saat tutun
Teknik Sorun Protokolü
Danışanınıza önceden şu planı iletin:
1. Bağlantı koparsa → 2 dakika bekleyin, tekrar bağlanmayı deneyin
2. Video çalışmazsa → Sesli devam edin
3. Hem ses hem video giderse → Telefonla arayın
4. Hiçbir iletişim kurulamazsa → SMS/WhatsApp ile yeniden planlayın
Kriz Yönetimi
Online seansta kriz durumunda:
- Danışanın güncel konumunu bilin (her seans başında sorun)
- Acil iletişim kişisinin bilgileri elinizde olsun
- 182 Alo Psikiyatri hattını yönlendirme seçeneği
- 112 Acil yardım hattı
- Gerekirse danışanın yakınını veya acil servisi arayın
- Seansı bitirmeyin, danışanın güvende olduğundan emin olun
5. Hangi Durumlar Online Terapiye Uygun?
Uygun Durumlar
- Kaygı bozuklukları (yaygın kaygı, sosyal fobi)
- Hafif-orta depresyon
- İlişki sorunları ve çift terapisi
- Stres yönetimi ve tükenmişlik
- Yas süreci danışmanlığı
- Kariyer danışmanlığı
- Psikoeğitim
- Süpervizyon
Dikkatli Olunması Gereken Durumlar
- Aktif intihar düşüncesi olan danışanlar
- Ağır psikotik belirtiler
- Aktif madde kullanım bozukluğu
- Çocuk istismarı şüphesi
- Ciddi disosiyatif bozukluklar
- İlk değerlendirme seansı (tercih edilirse yüz yüze)
6. Hibrit Model: Online + Yüz Yüze
En etkili yaklaşım genellikle hibrit modeldir:
- İlk görüşme: Yüz yüze (güven oluşturma)
- Düzenli seanslar: Online veya yüz yüze (danışan tercihi)
- Kriz dönemleri: Yüz yüze sıklığı artırma
- Takip seansları: Online (kolaylık)
7. Online Terapide Ücretlendirme
- Çoğu psikolog online seans ücretini yüz yüze ile aynı tutar
- Bazıları %10-20 indirim uygular (düşük maliyet nedeniyle)
- Farklı saat dilimleri için esnek çalışma saatleri planlayabilirsiniz
- Yurt dışındaki Türk danışanlara ulaşma fırsatı
Sonuç
Online terapi, doğru altyapı ve hazırlıkla yüz yüze terapi kadar etkili olabilir. Önemli olan teknik altyapınızı sağlam kurmak, etik kuralları takip etmek ve danışanlarınıza profesyonel bir deneyim sunmaktır.
Lunzo ile online seans yönetiminizi kolaylaştırabilir, randevu, ödeme ve seans notlarını tek platformdan yönetebilirsiniz.