PCL-5 Nedir?
PCL-5 (PTSD Checklist for DSM-5), travma sonrası stres belirtilerini DSM-5 ölçütlerine göre tarayan 20 maddelik öz-bildirim ölçeğidir. Son bir ayı sorgular; her madde 0 (hiç) — 4 (aşırı derecede) arası puanlanır, toplam 0-80.
Dört Belirti Kümesi
1. Yeniden yaşama (B kümesi, 5 madde): İstenmeyen anılar, kâbuslar, flashback'ler.
2. Kaçınma (C kümesi, 2 madde): Anımsatıcılardan ve düşüncelerden kaçınma.
3. Biliş ve duygudurumda olumsuz değişim (D kümesi, 7 madde): Suçluluk, yabancılaşma, olumsuz inançlar.
4. Uyarılma ve tepkisellik (E kümesi, 6 madde): İrkilme, uyku bozukluğu, öfke, aşırı tetikte olma.
Küme bazlı okumak, travma çalışmasının hangi belirti alanına odaklanacağını netleştirir.
Kesme Puanı ve Yorum
- Literatürde 31-33 aralığı olası TSSB için yaygın kabul gören kesme puanıdır.
- 5-10 puanlık düşüş güvenilir değişim, 10+ puanlık düşüş klinik olarak anlamlı iyileşme göstergesi olarak değerlendirilir.
- PCL-5 tarama aracıdır; TSSB tanısı yapılandırılmış klinik görüşme gerektirir.
Uygulama İpuçları
- Travma odaklı çalışmalarda (EMDR, TF-BDT) aylık uygulama, sürecin nesnel takibini sağlar.
- Ölçeği doldurmak bazı danışanlarda aktivasyon yaratabilir; uygulamayı seans öncesine koymak ve sonrasında kısa kontrol yapmak iyi pratiktir.
Lunzo'da PCL-5
Klinik Metrikler'de PCL-5 otomatik puanlanır; küme bazlı sonuçlar ve zaman serisi, seans notlarınızla aynı dosyada birikir.
*Not: Bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve klinik karar profesyonelin sorumluluğundadır.*